Voedselproductie Europa is kwetsbaar

Het platform schreef een rapport over de voedselproductie in Europa in relatie tot de geopolitieke verhouding. Het rapport dient als advies voor onder meer de overheid en het Nederlandse bedrijfsleven.

Volgens het platform heeft de EU weinig eigen grondstoffen voor de landbouw en is daardoor kwetsbaar voor geopolitieke veranderingen. Het is voor de EU van strategisch belang zich minder afhankelijk te maken van de import van grondstoffen en sterk in te zetten op een circulaire economie.

Natuurlijke reserves

De EU produceert meer dan genoeg voedsel voor de eigen bevolking. Die productie is afhankelijk van niet-vervangbare minerale grondstoffen zoals fosfaat, kalium, zink, seleen, molybdeen en borium waarvan er nauwelijks natuurlijke reserves zijn.

De geopolitieke risico’s zijn divers. Er kan bijvoorbeeld een gewapend conflict ontstaan waardoor de export stagneert. Dat is nu het geval met de fosfaatexport uit Syrië en het is niet uitgesloten in landen met grotere reserves.

Drukmiddel

Grondstofexporterende landen die tevens grote gebruikers zijn, kunnen voorrang geven aan hun binnenlandse landbouw en industrie of kunnen hun export gebruiken als drukmiddel naar importerende landen. China bijvoorbeeld heeft de laatste jaren beide gedaan.

Gezien deze risico’s is het opmerkelijk dat het recent hervormde Europese landbouwbeleid geen enkele aandacht besteedt aan toekomstige schaarste van grondstoffen. Het Platform Landbouw, Innovatie en Samenleving noemt dat kortzichtig.

Strategisch belang

Omgekeerd besteedt het Europese grondstoffenbeleid nauwelijks aandacht aan grondstoffen voor landbouw en voedsel, uitgezonderd fosfaat. Voor Nederland en de EU is het van strategisch belang niet alleen te vertrouwen op de wereldmarkt, maar actief te streven naar minder afhankelijkheid van import.

Het platform pleit met kracht voor een Europese aanpak van grondstoffen voor de landbouw. Die is nodig bij onderhandelingen en partnerships met exporterende landen en intern bij de circulaire economie. Het Europese beleid zou lidstaten moeten stimuleren om te recyclen.