Antistoffen van vogelgriepvirus gevonden bij Friese melkkoe

Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor actieve viruscirculatie van het vogelgriepvirus – hoogpathogene aviaire influenza – onder de melkkoeien op dit bedrijf. Ook zijn er geen signalen van verspreiding van vogelgriep bij andere melkveebedrijven.

De besmetting van de melkkoe is te verbinden met een eerdere vermelding die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kreeg over twee zieke katten, eind december. Een van deze katten werd positief getest op vogelgriep. Dit dier overleed twee dagen later. De tweede kat testte negatief en is volledig hersteld. Naar aanleiding van deze melding is bron- en contactonderzoek gedaan door de NVWA. Uit dat onderzoek bleek dat de kat van een melkveebedrijf afkomstig was.

Steekproef

Op 15 januari is het melkvee op dat bedrijf gescreend met een steekproef. Er waren op dat moment geen zieke dieren aanwezig. Uit onderzoek van de melkmonsters door Wageningen Bioveterinary Research bleek dat er geen actief virus aanwezig was. Ook is onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van antistoffen. Die werden gevonden bij de melkmonsters van één koe. Dat duidt op een doorgemaakte infectie met het virus bij die koe.

De NVWA heeft op 22 januari het bedrijf opnieuw bezocht. Bij alle aanwezige runderen zijn bloed- en melkmonsters afgenomen. Daaruit bleek dat er geen vogelgriepvirus is op het bedrijf was. Komende week worden de uitslagen van de onderzoeken naar antistoffen verwacht. Dan wordt duidelijk of meer dieren in aanraking zijn geweest met het virus. Andere zoogdieren op het bedrijf, zoals honden, katten en paarden, hebben op dit moment en de afgelopen periode geen ziekteverschijnselen. De GGD test de mensen op het bedrijf en de dierenarts.

Hoge infectiedruk

Demissionair landbouwminister Femke Wiersma meldt in een brief aan de Tweede Kamer dat een individuele besmetting van een melkkoe met vogelgriepvirus kan voorkomen. Dat een melkkoe een infectie heeft doorgemaakt met het vogelgriepvirus, past in deze tijd van hoge infectiedruk, schrijft ze. 'Het is belangrijk om te weten of dit tot verspreiding binnen en tussen bedrijven leidt. Er zijn geen aanwijzingen dat dit is gebeurd.'

Wiersma vraagt op korte termijn aan deskundigen om een risicobeoordeling te maken. Ook vraagt zij deskundigen naar een analyse van mogelijke besmettingsroutes en de monitoringsmogelijkheden van hoogpathogene vogelgriep bij runderen te beoordelen op effectiviteit.

Antistoffen tegen vogelgriep zijn, voor zover bekend, volgens het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur niet eerder aangetoond bij melkvee in Europa. Sinds maart 2024 zijn er veel uitbraken met vogelgriep onder melkvee in de Verenigde Staten (VS) geweest. Het virus dat deze uitbraken in melkvee in de VS veroorzaakt, is tot zover bekend niet in Europa aangetroffen.

Symptomen

De symptomen die koeien met vogelgriep laten zien, zijn voornamelijk verminderde melkproductie, koorts, verlies van eetlust en dikke verkleurde melk, schrijft Wiersma. Het vogelgriepvirus wordt bij koeien voornamelijk uitgescheiden via de melk. De meeste melkkoeien herstellen na een infectie en komen na verloop van tijd weer terug op hun oude melkproductie niveau. Ook is het mogelijk dat een koe die besmet is met vogelgriep geen ziekteverschijnselen vertoont. Ook in dat geval scheidt de koe vaak wel virus uit. Een besmette koe scheidt tot ongeveer twee weken na infectie besmettelijk virus uit. Deze symptomen komen voort uit de ervaringen in de VS.

Het risico dat het in Europa heersende vogelgriepvirus H5N1 overgaat van dier naar mens is klein, meldt de minister. Ook het risico dat mensen vogelgriep krijgen door kip, eieren of rundvlees te eten, of via melkproducten, is klein. Eieren, vlees en melk voldoen aan strenge eisen. Melkproducten worden bijvoorbeeld zo verhit dat virussen doodgaan. Bovendien is de melk van de eerder besmette koe afgevoerd en niet gebruikt voor menselijke consumptie. Wel is het belangrijk om geen rauwe melkproducten van een met vogelgriep besmette koe te consumeren.

De vogelgriepsituatie in Nederland blijft zorgelijk, vindt Wiersma. 'Ik blijf daarom deze situatie nauwgezet in de gaten houden en laat vervolgonderzoek doen.'