'Ook niet intern salderen met algemene regels voor bemesten'

De zaak draait om een woningbouwproject in het Noord-Hollandse Egmond aan den Hoef, waar gemeente Bergen 162 huizen wil bouwen op landbouwgrond. Die grond werd vroeger bemest, waardoor stikstof is vrijgekomen.

Nu er geen landbouw meer plaatsvindt en er huizen worden gebouwd, neemt de stikstofuitstoot van het bemesten af. Tegelijkertijd komt er wel nieuwe stikstofuitstoot door de bouw. Provincie Noord-Holland achtte een natuurvergunning niet nodig, omdat de stikstofuitstoot en -besparing tegen elkaar weggestreept kunnen worden.

De Raad van State oordeelt echter dat bij de eerste stap (de voortoets) niet meer gesaldeerd kan worden met stikstof die is vrijgekomen door bemesting. In die toets moet alleen worden gekeken naar de gevolgen van het nieuwe project. Als niet zeker is dat het project geen schade doet aan natuur is een natuurvergunning nodig. Pas bij de tweede stap (de passende beoordeling) mag onder strikte voorwaarden intern worden gesaldeerd.

Additionaliteitsvereiste

Die voorwaarden zijn dat de oude situatie (referentiesituatie) duidelijk moet zijn: was de grond echt in gebruik als landbouwgrond, volgens het bestemmingsplan? Ook moet het stoppen met bemesten vastgelegd zijn. Als derde en wellicht meest cruciale voorwaarde geldt het additionaliteitsvereiste. Het stikstofsaldo dat wordt gebruikt om te salderen, mag niet al nodig zijn om natuur te behouden, herstellen of verslechtering te voorkomen.

Omdat provincie Noord-Holland volgens de Raad van State de verkeerde procedure heeft gevolgd, waarin al in de voortoets werd gesaldeerd, moet er een nieuw besluit worden genomen.