Over stapelingseffect is geen consensus

In een artikel in dagblad Trouw stellen het Pesticide Action Network Europe en emeritus hoogleraar milieukunde Lucas Reijnders dat een stapeling van gewasbeschermingsmiddelen zorgen voor een ongezonde cocktail. Uit cijfers van de NVWA die Trouw in het artikel raadpleegt, blijkt dat van alle Nederlandse groenten en fruit de meeste soorten bestrijdingsmiddelen te vinden zijn op aardbeien.

Volgens een woordvoerder van de NVWA voldoen de Nederlandse aardbeien aan alle normen. In 2016 is geen enkele overschrijding gevonden van de maximale residulimiet (MRL). De aardbeien blijven daar doorgaans ver onder. Bovendien stellen veel supermarkten bovenwettelijke eisen waarbij bijvoorbeeld slechts een vijfde van de MRL gevonden mag worden. Bij het bepalen van de MRL's worden daarnaast hele grote veiligheidsmarges gehanteerd.

Europese toezichthouder

De MRL-niveaus worden door de Europese toezichthouder EFSA bepaald. 'Wij controleren daarop', stelt de NVWA. 'Net als alle andere Europese controlerende instanties.' In aardbei zijn vorig jaar wel een aantal keer overschrijdingen van de MRL geconstateerd in buitenlandse partijen.'

De cijfers die dagblad Trouw benoemt, zijn volgens de NVWA niet nieuw en zijn voor iedereen toegankelijk te vinden op de website. 'In die zin is er geen nieuws. Mocht de EFSA over stapelingseffecten tot andere inzichten komen, dan passen wij ons toezicht daarop aan.'

Stimulans

Volgens Marcel Dings van de Landelijke Commissie Aardbei van LTO is het voor aardbeientelers vervelend dat aardbeien zo in het nieuws komen, maar 'moeten we het niet dramatischer maken dan het is'. 'Het is een zaak van de NVWA en de EFSA. Nederlandse aardbeien voldoen keurig aan alle voorwaarden. Er is vorig jaar geen enkele overschrijding geweest', zegt Dings.

'Het is voor ons wel een stimulans om te werken aan een gewas dat weerbaarder is. Want gewasbeschermingsmiddelen moet je vergelijken met medicijnen in een medicijnkastje. Als je alleen af en toe paracetamol nodig hebt, is er niet zoveel aan de hand. Maar als je meerdere medicijnen nodig hebt, geeft dat aan dat de weerstand niet goed is. In die zin zijn we er niet trots op dat in aardbeien gemiddeld zeven verschillende middelen gevonden worden.'

Plantgezondheid

Dings verwijst daarbij naar de ambitie Plantgezondheid van LTO waarin een doelstelling staat om in 2030 een residuvrije teelt te bereiken. 'Er wordt hard gewerkt aan weerbaar gewas. Daar is ook behoorlijk wat geld voor beschikbaar.'

Nederlandse aardbeien zijn volgens Dings juist heel gezond en een veilig product. 'Te hoge MRL's werden in 2016 alleen aangetroffen bij buitenlandse partijen. Het laten liggen van Nederlandse groenten en fruit is pas echt ongezond. Dan mis je allerlei belangrijke voedingsstoffen.'