Rivieren zijn snelwegen voor invasieve exoten

Dat blijkt uit onderzoek van instituut Deltares, de Universiteit Utrecht, de Radboud Universiteit en het Duitse Instituut voor Uiterwaardecologie.

Het gaat om exoten zoals de Japanse Duizendknoop en de Reuzenbalsemien. Die groeien sneller en vormen dichtere vegetaties in de Europese uiterwaarden dan de oorspronkelijke vegetatie.

Overstroming

Met name op plekken waar de rivier nieuw zand heeft neergelegd, verspreiden exoten zich als een pest. De dichte plantengroei geeft meer weerstand aan de stroming en dat zorgt voor een verhoogd overstromingsrisico in de zomer en de herfst.

De onderzoekers combineerden een bestaand computermodel voor waterstroming en afzetting van zand met een nieuw model voor vestiging, groei en afsterven van planten. In dit geval wilgen, populieren en de Japanse Duizendknoop. Uit modelresultaten bleek dat in het ergste geval de invasieve soort al binnen een paar jaar dominant was en waterstanden met ongeveer 35 procent verhoogde.

Japanse Duizendknoop

De Japanse Duizendknoop is een plant die ruim anderhalve eeuw geleden als sierplant naar Nederland is gehaald, en nu door zijn massale verspreiding voor veel problemen zorgt. De modelresultaten laten zien dat deze plant de natuurlijke oeverplanten wegconcurreert.

Zijn dichtere begroeiing houdt het water beter tegen dan typische Nederlandse oeverplanten zoals wilgen en populieren. Daardoor stroomt de rivier langzamer, en wordt de waterstand nog hoger bij hoogwater. Dit zorgt voor meer risico op overstroming in de zomer en herfst, als de Japanse Duizendknoop op zijn grootst is.