Blik op de weg

Bijna dagelijks gebeuren er, helaas, ongelukken met trekkers. In driekwart van de gevallen is er alleen sprake van materiële schade. Maar regelmatig worden we opgeschrikt door berichten over ernstige slachtoffers. In het ene geval betreft het een eenzijdig ongeval, waarbij de trekkerbestuurder verwondingen oploopt. Veel vaker echter worden andere weggebruikers het slachtoffer. Vorig jaar bij het begin van de maïsoogst was er op dezelfde dag op twee afzonderlijke plaatsen in het land een dodelijk slachtoffer te betreuren.
Deskundigen van Wageningen UR hebben de ongevallen in Nederland onderzocht waarbij landbouwvoertuigen zijn betrokken. Over de afgelopen 25 jaar komen ze tot een aantal van zesduizend gebeurtenissen met slachtoffers. Logischerwijs gebeuren de meeste ongevallen in het groeiseizoen van april tot oktober, met een piek in september.
Gemiddeld zijn er 240 incidenten met landbouwvoertuigen per jaar, waarbij de helft van de slachtoffers er slechts met lichte verwondingen vanaf komt. Maar er belanden ieder jaar negentig personen in het ziekenhuis en er vallen ook nog vijftien dodelijke slachtoffers. Fietsers vormen hierbij de grootste groep slachtoffers, direct gevolgd door bromfietsers. Extra regelgeving, zoals het trekkerrijbewijs dat begin deze maand verplicht is gesteld, lijkt in dit kader bijna onvermijdelijk.
Het totale aantal ongelukken daalt wel iets. Dit betreft alleen de lichtere incidenten. Het aantal zwaargewonden en doden blijft angstvallig op dezelfde hoogte. Daarbij is ook nog eens een verschuiving te zien, dat binnen de bebouwde kom het aantal zware ongevallen duidelijk toeneemt.
Friesland valt tevens op in het onderzoek. Het aantal ongevallen in deze provincie ligt nog in de lijn van het landelijke gemiddelde. Maar bij bijna 10 procent van de trekkerongevallen is een dodelijk slachtoffer te betreuren. Dat is een verdubbeling van het landelijke beeld.
Het provinciaal bestuur heeft al langere tijd aandacht voor het landbouwverkeer. Op enkele plaatsen zijn speciale trekkerrijbanen aangelegd om verschillende verkeersstromen te scheiden. Het is echter niet realistisch om in de gehele provincie het landbouwverkeer van de overige weggebruikers te scheiden.
Door de toenemende schaalvergroting in de landbouw is er meer grond nodig. Landerijen zijn niet altijd dicht bij de bedrijven beschikbaar. Daardoor wordt vaak uitgeweken naar kavels op een grotere afstand. Het landbouwverkeer op de openbare weg zal hierdoor ook in gelijke mate toenemen. Een mooie uitdaging voor deze dynamische sector om na de krimp bij de lichtere verkeersongevallen ook het aantal zware crashes in te dammen.

Nico van der Werf