Zelfde bacterie bij bejaarde, kip en varken

Jacobs verzamelde monsters van uitwerpselen in een bejaardentehuis en bij veebedrijven in en rond het Oost-Vlaamse Aalter. Daarin ging hij op zoek naar antibioticaresistente Escherichia coli. Hieruit bleken sterke overeenkomsten in het aandeel resistente bacteriën dat hij aantrof bij mens, kip en varken

Wat opvallend vaak voorkwam, was resistentie tegen antibiotica die de Werelgezondheidsorganisatie (WHO) 'van kritisch belang' voor de humane geneeskunde beschouwt, zoals cefalosporines van de 3de en 4de generatie en fluoroquinolonen.

'Vooral de resitentie tegen fluoroquinolonen zagen we vaker dan verwacht', zegt Jeroen Dewulf (UGent), die het onderzoek begeleidde in EOS Wetenschap. Ook tegen andere belangrijke antibiotica, zoals tetracyclines en aminoglycosiden, kwam resistentie vaak voor.

Zo werd 97 procent resistentie tegen aminoglycosiden bij de mens gevonden, respectievelijk 100 en 93 procent bij kip en varken.

Veel multiresistentie

Multiresistente bacteriën waren talrijk aanwezig. Bij de bejaarden bleek 66 procent van de bacteriën bestand tegen meerdere antibiotica. Bij kippen en varkens was dat respectievelijk 82 en 91 procent.

Toch is er ook goed nieuws. 'We troffen geen resistentie aan tegen carbapenems en polymyxines, die bekendstaan als laatste redmiddel tegen multiresistente bacteriën', zegt Dewulf.

Wel troffen de onderzoekers bij kippen en varkens resistentie aan tegen tigecycline en fosfomycine. Beide antibiotica zijn ook laatste redmiddelen en enkel toegestaan in de geneeskunde.

Volgen DeWulf hoeft dat niet op illegaal gebruik te wijzen: 'Verschillende antibiotica werken volgens hetzelfde mechanisme, zodat resistentie tegen het ene ook resistentie tegen het andere oplevert.'

Beste Masterproef

Jacobs' werk werd bekroond door AMCRA, het Belgische expertisecentrum rond antibioticagebruik bij dieren, met de prijs voor de beste masterproef over antibioticaresistentie.