Gewascoöperaties komen eraan

Nieuws 09 mei 2015 om 12:00uur

In het post-PT-tijdperk moeten gewascoöperaties het gat vullen voor het realiseren van praktijkgericht onderzoek dat het Productschap Tuinbouw achterlaat. Onder de vlag van LTO Glaskracht worden de eerste coöperaties voorbereid.

Koen van WijkKomende week start de werving onder komkommertelers. Voor de gewasgroepen roos, tomaat, freesia en lelie is door de landelijke gewascommissies ook al besloten tot oprichting van een coöperatie. Of die er daadwerkelijk komen, hangt af van de animo. Minstens 70 procent van het areaal moet mee doen met een coöperatie. Bij roos is het gestelde minimum al gehaald.
Een gewascoöperatie is volgens LTO Glaskracht Nederland een goede werkvorm als alternatief voor de vroegere PT-financiering van praktijkonderzoek. Wat anders is ten opzichte van het productschap is dat telers minder bijdragen dan voorheen en dat deelname niet verplicht is.
‘Een gewascoöperatie staat dichter bij de leden. Anders dan bij het PT bepalen de leden voor 100 procent zelf waaraan de financiële inleg wordt besteed’, vertelt Robert van Appeldoorn, netwerkcoördinator glasgroente van LTO Glaskracht. Hij is betrokken bij de oprichting van de gewascoöperatie komkommer. Net als bij tomaat werd de oprichting vorig jaar nog opgeschort, vanwege de matige situatie in de afzet.
Discussiepunt bij alle gewascoöperaties is het afschermen van resultaten voor ‘free riders’. ‘Daarom is het van belang om zoveel mogelijk telers te binden, om het meeliften te voorkomen. De inzet is dat voor ons bereikte onderzoeksresultaten door kennisinstellingen niet openbaar gemaakt worden’, licht Van Appeldoorn toe.

Strategisch onderzoek

Tot nu toe zijn gewascoöperaties vooral actief in relatief kleine kortetermijnonderzoeken gericht op oplossingen voor praktische vraagstukken. Gewascoöperaties financieren nog nauwelijks in strategisch en fundamenteel onderzoek. Via de ‘calls’ van topsectoren worden ze wel uitgedaagd om strategisch en fundamenteel onderzoek te cofinancieren, waarmee ze ook mede sturing kunnen geven aan dat onderzoek.
‘Met een coöperatie heb je een heel krachtige organisatie. Zonder gewascoöperatie is er geen geld meer voor onderzoek. Dan gebeurt er niks meer’, waarschuwt Eddy Claessens, lid van de landelijke commissie komkommer.
De commissie ziet genoeg knelpunten, zoals moeilijk bestrijdbare ziekten en het afvallen van middelen door heretikettering. De eerste speerpunten van de coöperatie zijn mogelijk onderzoek naar mycosphaerella, spint of bontvirus.