Kwekersrecht, kwekersvrijstelling en octrooirecht

Het intellectueel eigendomsrecht stelt veredelaars in staat een exclusief recht te krijgen op hun product. Zo kunnen ze een bepaalde periode inkomsten genereren om de investering in de veredeling terug te verdienen. Op dit vlak zijn kwekersrecht en octrooirecht van belang.
Kwekersrecht kan worden verkregen voor ieder plantenras dat aantoonbaar onderscheidend is. Een ras moet nieuw zijn en een goedgekeurde rasnaam hebben. Kwekersrecht geeft de kwekersrechthouder een exclusief recht op de productie en reproductie van het plantenras.
Een uitzondering op dit recht vormt de kwekersvrijstelling. Deze vrijstelling maakt het mogelijk dat andere kwekers het beschermde ras vrij kunnen gebruiken voor de ontwikkeling en exploitatie van nieuwe rassen. Dat is belangrijk voor de innovatie in de plantenveredeling.
Het octrooirecht kent geen kwekersvrijstelling. Octrooien kunnen worden gevestigd op eigenschappen of veredelingsmethoden, waarbij de claims zich uitstrekken tot plantenrassen. In Europa zijn individuele plantenrassen niet octrooieerbaar.